Sigara kullanımı, vücudun hemen her organına zarar veren ve önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alan karmaşık bir sağlık sorunudur. Bir dal sigara yandığında ortaya çıkan 7.000’den fazla kimyasal madde, kan dolaşımı aracılığıyla tüm vücuda yayılır.
Solunum Sistemi Üzerindeki Etkileri
Sigaranın ilk hedefi akciğerlerdir. Duman içindeki katran, akciğerlerdeki hava keseciklerini (alveoller) ve nefes borusundaki temizleyici tüyleri (siller) tahrip eder. Bu durum, KOAH, kronik bronşit ve amfizem gibi solunum yetmezliği hastalıklarına yol açar. Ayrıca, akciğer kanseri vakalarının yaklaşık %80-90’ı doğrudan sigara kullanımıyla ilişkilidir.
Kalp ve Damar Sağlığı
Sigara içmek, kalp damarlarının daralmasına ve sertleşmesine (ateroskleroz) neden olur. Karbonmonoksit gazı, kandaki oksijen miktarını azaltırken; nikotin nabzı ve tansiyonu yükseltir. Bu kombinasyon; kalp krizi, inme ve kangren riskini katlayarak artırır. Damar tıkanıklığı nedeniyle hayati organlara giden kan akışı kısıtlanır.
Kanserojen Etki ve Diğer Zararlar
Sadece akciğer değil; ağız, gırtlak, yemek borusu, pankreas, böbrek ve mesane kanserlerinin de başlıca tetikleyicisi sigaradır. DNA yapısını bozan toksik maddeler, hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına neden olur. Bunların yanı sıra:
- Bağışıklık: Vücut direnci düşer, enfeksiyonlara yatkınlık artar.
- Cilt ve Ağız: Erken yaşlanma, diş kaybı ve diş eti hastalıkları görülür.
- Üreme: Fertiliteyi (doğurganlık) olumsuz etkiler ve hamilelikte bebek gelişimine ağır zararlar verir.
Sonuç
Sigara bağımlılığı, sadece bireyin değil, pasif içicilik yoluyla çevresindekilerin de yaşam kalitesini düşürür. Sigarayı bırakmak, vücudun kendini yenileme sürecini 20. dakikadan itibaren başlatır ve uzun vadede yaşam süresini ciddi oranda uzatır.