Orta Çağ ve Erken Modern dönem İngiltere’sinde toplumsal düzeni korumak ve kadınların kamusal alandaki sesini bastırmak amacıyla kullanılan en çarpıcı ve rahatsız edici araçlardan biri "Scold’s Bridle" (Azarlayan Kadın Dizgini) veya yaygın adıyla "Branks" idi.
Bu aparat, sadece fiziksel bir işkence aleti değil, aynı zamanda ağır bir toplumsal aşağılama sembolüydü.
Aparatın Yapısı ve İşleyişi
Genellikle demirden yapılan bu düzenek, bir kask gibi kadının kafasına geçirilirdi. Aparatın en can alıcı kısmı, ağız içine uzanan ve dili aşağıda tutan metal bir levhaydı (bridle bit). Bu levha sayesinde kadın, dilini hareket ettiremez ve dolayısıyla konuşamazdı. Bazı daha acımasız modellerde bu metal parça üzerinde dikenler bulunur, kadın konuşmaya çalıştığında dili yırtılarak şiddetli acıya ve kanamaya yol açardı.
Kimlere Uygulanırdı?
Bu ceza, hukuk literatüründe "Common Scold" (Toplumu Rahatsız Eden Dırdırcı Kadın) olarak tanımlanan kişilere verilirdi. "Dırdır etmek" o dönemde sadece ev içi bir huzursuzluk değil, toplumsal barışı bozan bir suç kabul ediliyordu. Genellikle şu davranışlar cezalandırılırdı:
- Kocasına karşı gelen veya tartışan kadınlar.
- Pazarda dedikodu yaparak fitne çıkaranlar.
- Yetkililere veya kiliseye yönelik eleştiride bulunanlar.
Psikolojik ve Sosyal Etkiler
Fiziksel acının ötesinde, bu cezanın asıl amacı kamusal utandırmaydı. Kadın bu aparatla sokağa çıkarılır, bazen bir zincirle gezdirilir ve halkın alayına maruz bırakılırdı. Bu durum, kadının toplumdaki saygınlığını tamamen yok eder ve diğer kadınlara "sessiz kalmaları" yönünde korkunç bir mesaj verirdi.
- yüzyılda İskoçya'da ortaya çıkan ve daha sonra İngiltere’de yaygınlaşan bu uygulama, Aydınlanma Çağı ile birlikte yerini hapis ve para cezalarına bırakmıştır. Günümüzde bu aparatlar, tarihin kadın bedeni ve sesi üzerindeki baskıcı kontrolünün karanlık birer anımsatıcısı olarak müzelerde sergilenmektedir.